Przejdź do treści

Wzgórza Transylwanii

Już za kilka dni wyjeżdżamy do Transylwanii, w związku z czym dziś przed Wami krótki, można by powiedzieć wstępny opis regionu apelacji IG (indicaţie geografică) Dealurile Transilvaniei znajdującego się w sercu Rumunii. Poza oczywistym faktem, że jest to region winem i ţuicą (brandy) płynący to nie da się mu odmówić niesamowitych widoków i fenomenalnej kuchni. Już niedługo tam będziemy i przywieziemy więcej informacji. Tymczasem zapraszamy do lektury.

wzgorza_transylwanii

Definicja

Wino z oznaczeniem geograficznym (IG) „Dealurile Transilvaniei” jest produktem otrzymywanym z winogron uprawianych na plantacjach ulokowanych w regionie płaskowyżu Transylwańskiego który charakteryzuje się podobnymi warunkami klimatycznymi i ukształtowaniem terenu. Wysokość stężenia alkoholu w winach uzyskiwanych z tego regionu musi wynosić minimum 9,5%.

Oznaczenie geograficzne „Dealurile Transilvaniei” jest atrybutem wina otrzymywanego z winogron produkowanych jedynie w tym regionie, zgodnie z warunkami i wszystkimi zasadami zawartymi w zeszycie wymagań.

Położenie geograficzne

Jakość wina z oznaczeniem geograficznym (IG) „Wzgórza Transylwanii” jest gwarantowana przede wszystkim klimatem jak i glebą regionu.

Płaskowyż Transylwański znajduje się w centrum Rumunii, otoczony jest górami Karpatami – Orientail, Meridionali i Occidentali. Płaskowyż Transylwański, Równina Wschodnia i Karpaty znajdują się w klimacie kontynentalnym. Temperatura wacha znacząco w ciągu roku, lata są gorące w kontraście do zdecydowanie mroźnych zim.

Płaskowyż Transylwański dzieli się na trzy części o różnej charakterystyce, zdeterminowanej strukturą geologiczną i zagospodarowaniem każdego z regionów. W części północnej Płaskowyż Somesan znajduje się za Równiną Transylwańską, cześć centralna znajduje się pomiędzy Somes i Mures, a część trzecią zamyka Płaskowyż Tarnavelor na południu znajdujące się pomiędzy rzeką Mures i Olt.

Ukształtowanie terenu

Plantacje winogron są położone w większości na stokach południowych, południowo-wschodnich i południowo-zachodnich oraz w dolinach pomiędzy wzgórzami gdzie jest odpowiednio ciepło i słonecznie, dodatkowo umiejscowienie to umożliwia schronienie dla krzewu winnego przed wiatrami, wczesnowiosennymi przymrozkami jak i przymrozkami podczas jesieni.

Region zawiera prawie wszystkie formy ukształtowania terenu, wraz z wszystkimi jej rodzajami stoków. Wzgórza sięgają od 250 do 800 m, a większość formacji terenu znajduje się na wysokości od 400 do 600 m.

Podstawy wzgórz są jednorodne, nieznaczne nachylenie pasuje do uprawy winorośli, a stoki które mają ekspozycję słoneczną (S, S-E, S-V) są stosunkowo krótkie, od 1/3 wysokości do połowy nadają się idealnie pod uprawę.

Reżim termiczny

Uśredniona wartość temperatur powietrza z lat 1995-2006 w centrum regionu winnego Jidevi wynosi 9,7° C. Temperatura powietrza wraz z nasłonecznieniem stanowi główne czynniki określające rozwój winorośli, zależne są jest od nich rozpoczęcie i zakończenie faz wegetacji, wydajność i jakość produkcji.

Region znajduje się w klimacie umiarkowanym kontynentalnym. Lata są gorące, ostre i śnieżne zimy, jak również i długie jesienie przeważnie pogodne. Wpływają na to zachodnie masy powietrza a położenie regionu w łuku Karpat chroni go przed zimnymi wiatrami.

Reżim wodny

Wilgotność względna powietrza utrzymuje się między 60% a 80% jest to wartość optymalna dla wzrostu i owocowania winorośli. Wilgotność składa się z ilości opadów i wilgotności powietrza. Uprawa winorośli jest możliwa ponieważ opady w regionie „Wzgórza Transylwanii” utrzymują się na poziomie od 500 do 700mm, a w czasie okresu wegetacji spada od 250 do 300mm deszczu.

Warunki glebowe

Dominującym typem gleby są gleby brunatne. Na stromych stokach i pagórkach spotykamy regosole. Występują skały osadowe (Margiel), a w miejscu gdzie znajdują się wody gruntowe na głębokości 3-5m formują się czarnoziemy o teksturze luto-argili bogate w próchnicę. U podstaw stoków oraz w mikro zagłębieniach można spotkać gleby deluwialne węglanowe. W dużej ilości również występuje glina natomiast piaski występują niezwykle rzadko. Generalnie gleby zawierają mało azotu od 9 do 29 pmm jak również i ruchomego fosforu od 8 do 24 pmm, natomiast poziom ruchomego (wymiennego) potasu utrzymuje się na poziomie 120 – 237 pmm. Najlepsze do uprawy winorośli są gleby brunatne mezotroficzne, brunatne płowe całkowite oraz gleby płowe zaciekowe, średnio kwaśne zawierające próchnicę.

Historia

Dotkniemy delikatnie tego tematu, gdyż historia uprawy winorośli i winifikacji w regionie Transylwanii to podróż przez wiele wieków, czy nawet mileniów. Dziś chcemy tylko pokazać, że nie jest to region gdzie winorośl zaczęto uprawiać 50 lat temu tylko, że historia sięga bardzo, bardzo daleko wstecz.

Podczas wizyty w Transylwanii Ioan Zapolya spisał swoje wrażenia, które następnie przekazał dla biskupa Antona Verancsics (1504 – 1575):

„(…) z każdym krokiem pojawiają się kolejne wzgórza porośnięte winem (…). Nawet jeśli chcesz wino słabe lub mocne, intensywnie słodkie, białe lub czerwone czy też różowe i wybierasz je w zależności od każdego sezonu są tak smaczne, że już nie chcesz tego z Falem, Szapanii i jeśli porównasz je to bardziej lubisz te z Transylwanii”

Centrum uprawy winorośli od wieków rozciąga się na niezliczonych wzgórzach odciśniętych w centralnej części Transylwanii, aż pod koronę Karpat na wspólnej wysokości 200 m. n. p. m. Położenie geograficzne i wysokość nad poziomem morza definiuje płaskowyż Transylwański. Który zdaje się odegrał ogromną rolę w informacji jaką Kazal Zsigmond przedstawia w roku 1051, kiedy to król Andrei I Węgierski przesyła do Henryka III „bardzo dużą ilość wina”. Niemożliwie jest jednoznaczne potwierdzenie ile go było i czy pochodziło ono tylko z terenu Wzgórz Transylwanii, jednakże bez dwóch zdań jakaś cześć pochodziła właśnie stamtąd.

Wino pochodzące z tych ziem uzyskiwane było w regionach w Ighiu, Sarad, Telna, Cricau, Craiva, gdzie uprawiania była Feteasca alba, Pinot gris, Traminer, Savignon jak i Neuburger. Wina uzyskiwane w tym regionie były, jak i są, bogate w aromaty, aksamitne, półwytrawne, lub  wytrawne. Mające potencjał rozwoju poprzez starzenie, w czasie budują silny bukiet trudny do porównania z jakimkolwiek innym.

Źródła:

  • „CAIET DE SARCINI pentru producerea şi comercializarea vinului cu indicaţie geografică Dealurile Transilvaniei”
  • „Roczniki gleboznawcze – Soil Science Annual”. 62, 3, s. 91-99, 146-147, 2011. Polskie Towarzystwo Gleboznawcze. Warszawa.
  • Jerzy Marcinek, Jolanta Komisarek: Systematyka gleb Polski. W: Andrzej Mocek (red.): Gleboznawstwo. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2015. ISBN 978-83-01-17944-6. (pol.)
  • Renata Bednarek, Zbigniew Prusinkiewicz: Geografia gleb. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, s. 83-84. ISBN 83-01-12247-1. (pol.)